Дубалар

Дуба кылуунун шарты:

Ибн Жазеринин «Хысн-уль Хасин» дуба китебинде мындай деп жазылат: «Силердин кылган дубаларыңардын кабыл болушу үчүн биринчиден туура жолдо жүрүп, арамдардан сактанып, чыныгы динине моюн сунган момун болуш керек». Андан соң төмөндөгү шарттарды сакташ керек

1. Дуба кылуунун алдында сооптуу иш кылуу.

2. Таза болуу.

3. Даараттуу болуу.

4. Кыбыла тарапты карап отуруу.

5. Алгач Аллаху таалага шүгүр кылып, Расулуллахка (саллаллаху алейхи ва саллам) салават келтирүү.

6. Дуба көккө карата кылынгандыктан ийинге чейин алакандарды көтөрүү.

7. Дуба кылып жатканда асманга карабаш керек.

8. Булчуңдар бош болуш керек. Жүрөктөн коркуу менен баш төмөн ийилип, Аллаху таалага дуба окулат.

9. Дубаны акырын, угулбай тургандай айтуу керек.

10. Расулуллах (саллаллаху алейхи ва саллам) кылган дубаларды окуу.

11. Дубада Расулуллахты (саллаллаху алейхи ва саллам) же башка чыныгы момун адамды эскерүү.

12. Өз дубасын татаал адабий сөздөр менен кыйындатып жибербөө.

13. Дубаны чын ыклас менен жүрөктөн берилүү менен кылып, жан дүйнөсүн калган бардык ойлордон тазалоо.

14. Алгач өзү үчүн, андан соң ата-эне, акырында бардык момундар үчүн дуба кылуу.

15. Дубаны жок дегенде үч жолу кайталоо.

16. Динге туура келбеген нерселерди сурап дуба кылбоо.

17. Дубанын аягында салават айтып, алакандар менен жүзүн сүртүү.

Үйдөн чыгаарда окулуучу дуба

«Үйдөн чыгып баратканда «Бисмиллахи, таваккалту алаллахи, ла хавла ва ла куввата илла биллах» деп окуган адам коркунучтардан коргонот жана шайтан андан алыстайт.» [Тирмизи]

Үйгө кирээрде окулуучу дуба

«Үйгө кирип баратканда Ихлас сүрөсүн окуган адам жокчулук көрбөйт.» [Т. Куртубу]

Таң атканда жана кечинде окулуучу дуба

«Кимде ким таңда-кечте жүз жолу «Субханаллахи ва бихамдихи» десе ал күнү жана ал кеч эч ким анчалык сооп таба албайт.» [Дайлами]

Жатаарда окулуучу дуба

«Жатаарда Фатиха жана Ихласты окуган адам өлүмдөн башка ар жамандыктан аман болот.»

Уйкудан турганда окулуучу дуба

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ

"Альхамду лиллаахиллазии ахйаана баъда маа амаатанаа ва илайхин-нушуур"

Мааниси: Бизди өлтүргөндөн кийин кайра тирилткен Аллахка хамд болсун. Тирилип Ага кайтабыз.

Тамактанаардан мурда окулуучу дуба

"Үйүнүн жакшылыгын каалаган адам тамактан мурда жана кийин колун жуусун”. (Ибни Мажа)

Такмактануу алдында Бисмиллахиррахманиррахим деп айтуу жана акырында Алхамдулиллах деп айтуу – сүннөт. ( Хиндиййа )

Тамактангандан кийин окулуучу дуба

"Алхамду лиллаахиллазии атъаманаа васакоонаа, ва жаъаланаа минал муслимиина.“

Мааниси:
«Бизди тамактандырган, бизге суу ичирген жана бизди мусулмандардан кылган Алла учун гана баардык мактоолор болсун!»
(Ибн Сини)

Кыйынчылык келгенде окулуучу дуба

"Кыйынчылыкта "Хасбуналлах ва ниьмал-вакил” деп айткыла!” [ И. Мардавайни ]

"Ырыскыга жеткен адам көп Алхамдулиллах десин. Ырыскысы азайган адам көп истигфар кылсын. Таарынып кайгыланган адам ла хавла вала куввата илла биллахи десин.” [Байхаки, Хатиб]

Албарсты басканда же түшүндө корккондо окулуучу дуба

«Бисмиллахиллази ла йадурру ма’асмихи шай’ун фил арды ва ла фиссамаи ва хувас-сами’ул алим» деген дубаны таңда 3 жолу окуганга кечке чейин, ал эми кечинде окуганга таңга чейин эч балээ жолобойт.» [Ибни Мажа]

«Аузу бикалиматиллахиттаммати мин шарри ма халака» деген дубаны окуганга ал жерден турганга чейин эч бир нерсе зыян тийгизе албайт.» [Муслим]

Карызы бар адам бул дубаны окусун

«Асхабы кирамдын Абу Саид Худри хазреттери айтууда: Расулуллах алейхиссалам бир күнү мечитке кирди жана Ансарлардан Абу Умамага жолукту да андан: «Эй, Аба Умама! Намаздын сыртында эмне үчүн мечитте отурасың?» - деп сурады. Абу Умама: «Мени курчап алган дарттар жана карыздардын айынан йа Расулаллах», - деди. «Сага бир дуба үйрөтөйүн, муну окуганыңда Аллах дартыңа даба берет, карызыңды төлөтөт. Таңда жана кечте бул дубаны оку», - деп буюрду. Дуба мындай: «Аллахумма инни аузу бика минал-хамми вал-хазан ва аузу бика минал-ажзи вал-касал ва аузу бика минал-жубни вал-бухл ва аузу бика мин галабатид-дайни ва кахрир-рижал». Хазрети Абу Умама: «Муну окудум, дарттан жана карыздан кутулдум», - деди.»

Дуба текке кетеби?

Жок, дуба текке кетпейт. Буга далилдер:

"Раббиңер, албетте, хайа (уят) жана керем ээси. Кулдары колдорун көтөрүп бир нерсе сураганда алардын колдорун бош кайтаруудан хайа кылат( уялат).” [Тирмизи, Абу Давуд]

"Аллаху таала айтты: "Эй, адам баласы, мага шерик кошпой кулдук кыла турган болсоң амалыңдын жообун беремин. Дуба кылуу сенден, кабыл кылуу болсо менден.” [Табарани]

"Дуба кылган адам үч нерседен куру калбайт: Же күнөөсү кечирилет же дароо тилегенинин акыбетин алат, же болбосо акыретте сооп алат.” [Дайлами]

"Кул бир дуба кылганда тилеги орундалбаса ага бир хасана[сооп]жазылат.” [Дара Кутни]

Артка кайтуу